ՀՀ ՊԵԿ նախագահի 2025 թվականի հուլիսի 22-ի «Հայաստանի Հանրապետության պետական եկամուտների կոմիտեի նախագահի 2019 փվականի հոկտեմբերի 11-ի թիվ 671-Ն հրամանում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» 948-Ն հրաման
Վերջին տարիներին Հայաստանի Հանրապետությունում պետական կառավարման մարմինների աշխատանքի օպտիմալացման և արդիականացման համատեքստում կարևոր է հանդիսանում ՊԵԿ (պետական եկամուտների կոմիտե) կողմից մշակված հրամանները: Նման հրամաններից մեկն է 2025 թվականի հուլիսի 22-ի 948-Ն հրամանը, որն ուղղված է 2019 թվականի հոկտեմբերի 11-ի թիվ 671-Ն հրամանի փոփոխություններին և լրացումներին: Այս փաստաթուղթը անսպասելիորեն կարևոր դեր է խաղում բազմաթիվ ոլորտներում, և դրա ճիշտ լրացումը ու ներկայացումը քաղաքացու և իրավաբանական անձանց համար ապահովում է բազմաթիվ բարիքներով:
Ակտիվություն, կոչում և փաստաթղթի նշանակությունը
Այս հրամանը վերին մակարդակով կարգավորում է պետական եկամուտների կոմիտեի գործունեությունը, որի շրջանակներում իրականացվում են հարկային ու մաքսային վարչարարության հիմնական սկզբունքները: Այդ պատճառով հրամանի հրատարակությամբ տեղի ունեցող փոփոխությունները մեծ ազդեցություն ունեն թե ֆիզիկական, թե իրավաբանական անձանց վրա:
Ըստ հրամանների, պետական եկամուտների կոմիտեն ունի մի շարք պարտականություններ, որոնք ներառում են հարկ վճարման գործընթացների կազմակերպում, հարկերի հաշվառման և վերահսկման մեթոդների ներդրում, ինչպես նաև հարկերի գերազանցման և մաքսային գործառնությունների ծրագրերի մշակում:
Ովքեր են պարտավոր լրացնել և ներկայացնել դա
Այս փաստաթուղթը պարտադիր է բոլոր այն քաղաքացիների ու կազմակերպությունների համար, ովքեր մասնակցում են հարկային գործընթացներին: Ակումբների, ընկերությունների, հիմնադրամների և այլ կազմակերպությունների կողմից, ովքեր հարկեր են վճարում կամ սպասարկվում են պետական եկամուտների կոմիտեի կողմից, անհրաժեշտ է լրացնել այս հրամանը:
Բացի այդ, այն անձինք, ովքեր ցանկանում են ստանալ համաներում կամ հարկային զեղչեր, նույնպես պարտավոր են ներկայացնել տվյալ հրամանը, ինչը նպաստում է ֆինանսական ցուցանիշների բարելավմանը:
Ինչպես լրացնել և ներկայացնել փաստաթուղթը
Հրամանի լրացման գործընթացը բաղկացած է տարբեր փուլերից, որոնց ընթացքում կարևոր է ճիշտ և ժամանակին լրացնել բոլոր պահանջվող հատվածները:
Պատասխանատվության ոլորտները
- Անձնական տվյալներ՝ լրացնել ձեր անվան, ազգության, ծննդյան ամսաթվի և անձնագրի կամ այլ փաստաթղթի տվյալները:
- Հարկային տեղեկատվություն՝ նշել հարկային պարտավորությունների շարքերը:
- Հիմնական գործունեության բնույթ՝ ներկայացնել կազմակերպության գործունեության նախադրյալները:
- Հարկային հաշվետվություն՝ օրինական համակարգերում հարկային հաշվետվությունները ներկայացնելու կետեր:
Այս բոլոր տեղեկությունները պետք է զգուշությամբ լրացվեն, քանի որ սխալները կարող են հանգեցնել վարչական պատասխանատվության:
Դիագրամներ և փաստաթղթերի ներկայացման ընթացակարգեր
Առաջին հերթին, անհրաժեշտ է հավաքել բոլոր անհրաժեշտ փաստաթղթերը: Հետո, պետք է լրացնել հրամանի ձևը, որը հասանելի է ՊԵԿ պաշտոնական կայքում: Դրանից հետո, լրացված ձևը կարող է ներկայացվել մի քանի տարբերակներով:
| Դեպք | Ներկայացման եղանակ | Կարծիք |
|---|---|---|
| Անհատական ներկայացում | Կողմնակալություն ՊԵԿ-ի տարածքային ստորաբաժանումում | Ազատ, անհրաժեշտ է անձնակազմի ներկայությունը |
| Էլեկտրոնային ուղարկում | ՊԵԿ-ի էլեկտրոնային համակարգի միջոցով | Անհրաժեշտ է էլեկտրոնային ստորագրություն |
| Դիվանագիտական ներկայացում | Մյուս երկրի հայաստանյան դեսպանատան միջոցով | Հայտագրեր կարող են լինել լրացուցիչ պահանջներ |
Ժամանակահատվածները և գործընթացային քայլերը
Հրամանի ներկայացման գործընթացն ունի իր ժամկետները, որոնք պետք է կիրառվեն:
- Ներկայացման վերջնաժամկետը: Հրամանի ներկայացման վերջնաժամկետը սահմանված է օրենքով և սովորաբար մոտավորապես 30 օր է:
- Հետագա քայլեր: Համակարգի մեջ ներկայացված փաստաթուղթը պետք է ստուգվի ՊԵԿ-ի կողմից, և օգտվողին կտրվի հաստատման կամ մերժման մասին տեղեկություն:
Բնականաբար, մերժման դեպքում քաղաքացուն կտրվի վերակառուցման հնարավորություն:
Գործողությունների ընթացքը և վերահսկման մեթոդները
ՊԵԿ-ը ստուգում է ներկայացված փաստաթղթերի ճշտությունը՝ դիմելով համապատասխան համակարգերին: Այս գործընթացը, որը կարող է տևել մինչև 15 աշխատանքային օր, թույլ է տալիս այցելուին տեսնել իր փաստաթղթերի կարգավիճակը:
Մեկնաբանություն: Անհրաժեշտ է հետևել հայտի ընթացքին և անհրաժեշտության դեպքում կազմել հարցումներ ՊԵԿ-ի աշխատակիցներին՝ պարզելու համար ընթացքի վիճակը:Փորձնական իրավիճակներ և հատուկ դեպքեր
Հրամանի լրացման և ներկայացման գործընթացի ընթացքում կարող են առաջանալ մի շարք իրավիճակներ, որոնք պահանջում են հատուկ մոտեցումներ:
- Դիվանագիտական անձնավորություններ: Այդ անձինք պետք է լրացնեն լրացուցիչ ձևաթուղթ, որը կապահովի նրանց իրավունքները:
- Երեխաներ և անչափահասներ: Դրանց համար անհրաժեշտ է ծնողին կամ խնամակալին ներկայացնել փաստաթղթերը:
- Ֆինանսական դժվարություններ: Այդպիսի դեպքերում կարող է անհրաժեշտ լինել հատուկ արձակագրություն:
Արտասահմանցի քաղաքացիների դեպքում, նրանք պետք է լրացնեն հավելյալ ձևաթուղթ, որը կպայմանավորված լինի իրենց գործողությունների իրավաբանական հիմքներով:
Վերջնական ապրանք
Ստացված նոր հրամանների հիման վրա, ՊԵԿ-ը պարբերաբար կարող է անդրադառնալ հարկային դաշտի բարեփոխումների հարցերին, ինչը հնարավորություն կտա բարելավել Հայաստանի տնտեսական վիճակը:
Հրամանի շարունակական հետևանքներն ակնհայտ են, և դրանց կատարման համար անհրաժեշտ է աջակցել արդյունավետ հարկային քաղաքականություններին:
ՊԵԿ-ի նոր կարգավորումները և դրանց ազդեցությունը հարկ վճարողների վրա
2019 թվականի հոկտեմբերի 11-ին ընդունված թիվ 671-Ն հրամանի փոփոխությունները նախատեսում են նոր կարգավորումներ, որոնք ուղղված են հարկ վճարողների պարտավորությունների պարզեցմանը: Հիմնական փոփոխություններից մեկը հարկային հաշվետվությունների ներկայացման ժամկետների փոփոխությունն է, որը նպատակ ունի նվազեցնել հարկ վճարողների վարչական բեռը: Այս փոփոխությունները կլինեն ուժի մեջ 2025 թվականի հուլիսի 22-ից, և հարկ վճարողները պետք է անպայման ճանաչեն նոր կարգավորումները:
Նոր կարգավորումների շրջանակներում, հարկ վճարողները կստանան հնարավորություն ներկայացնել իրենց հարկային հաշվետվությունները էլեկտրոնային համակարգի միջոցով՝ օգտագործելով իրենց անձնական համարները և էլեկտրոնային ստորագրությունները: Այս գործընթացը ծրագրավորված է ինտեգրվել ՊԵԿ-ի էլեկտրոնային ծառայությունների հարթակում, ինչը կնվազեցնի փաստաթղթաշրջանառության ժամանակը և կկրճատի մարդկային գործոնի սխալների հավանականությունը:
Հարկային վարչարարության թվայնացումը և քաղաքացիների գոհունակությունը
Հարկային վարչարարության մոդեռնիզացիան և թվայնացումը հանդիսանում են նաև հանրային ծառայությունների ընկալման բարելավման կարևոր գործիքներ: 2025 թվականի փոփոխություններն այս առումով նախատեսում են, որ հարկ վճարողները կարող են ընթացիկ տեղեկություններին ու վիճակագրությանը արագ ու հեշտ հասանելիություն ունենան: Սա, ի վերջո, նպաստելու է հարկ վճարողների շրջանում ավելի բարձր գոհունակության մակարդակի ստեղծմանը:
ՊԵԿ-ը նաև նախատեսել է նոր տեղեկատվական հարթակների ստեղծում, որոնք հնարավորություն կտան քաղաքացիներին ստանալ անհատականացված խորհրդատվություն և աջակցություն իրենց հարկային պարտավորությունների վերաբերյալ: Սա ավելի մեծ թափանցիկություն կբերի հարկային վարչարարության գործընթացներին և կնպաստի քաղաքացիների ակտիվ մասնակցությանը:
ՊԵԿ-ի և քաղաքացիական հասարակության համագործակցության նոր մոդելները
2025 թվականին ուժի մեջ մտնող նոր կարգավորումների շրջանակներում, ՊԵԿ-ը նախատեսում է ավելի ակտիվ համագործակցություն քաղաքացիական հասարակության կազմակերպությունների հետ, որոնք կարող են իրականացնել մոնիթորինգի և գնահատման աշխատանքներ՝ հարկային վարչարարության արդյունավետության բարձրացման նպատակով: Այս համագործակցությունը թույլ կտա ՊԵԿ-ին ավելի լավ հասկանալ քաղաքացիների կարիքները և մարտահրավերները:
Նոր մոդելների համաձայն, ՊԵԿ-ը կհրավիրի քաղաքացիական հասարակության կազմակերպություններին մասնակցելու հարկային քաղաքականության մշակման գործընթացին, ինչը կնպաստի ավելի շատ բաշխիչ և արդար հարկային համակարգի ձևավորմանը: Սա կարող է նշանակալիորեն բարելավել քաղաքացիների վստահությունը ՊԵԿ-ի նկատմամբ և նպաստել հարկ վճարողների կողմից պարտավորությունների ավելի ակտիվ կատարմանը:
