Sköpun og tilgangur Beiðni um endurgreiðslu virðisaukaskatts
Íslenska ríkisskattstjóri, Skatturinn, hefur með Beiðni um endurgreiðslu virðisaukaskatts til byggingaraðila (RSK 10.17) skapað mikilvægan tæki fyrir bæði einstaklinga og verktaka sem stunda byggingarstarfsemi á Íslandi. Þessi beiðni er hönnuð til að auðvelda endurgreiðslu á virðisaukaskatti (VSK) sem hefur verið greiddur vegna vinnu við nýbyggingar, endurbætur eða viðhald á íbúðarhúsnæði.
Reglugerð og lög um virðisaukaskatt
Beiðnin byggir á lögum um virðisaukaskatt, sem kveða á um rétt til endurgreiðslu á VSK fyrir aðila sem framkvæma byggingarstarfsemi. Þessi lög eru hluti af umfangsmikilli stjórnsýslulöggjöf og styðja við efnahagslega uppbyggingu þjóðarinnar, þar sem þau hvetja til nýsköpunar og aðgerða í byggingariðnaðinum. Samkvæmt Stjórnsýslulögum (No. 37/1993) er nauðsynlegt að skila beiðninni innan tilgreindra tímamarka til að tryggja endurgreiðsluna.
Ferlið við að leggja fram beiðnina
Ferlið hefst með því að byggingaraðili fyllir út Beiðni um endurgreiðslu virðisaukaskatts. Hér eru skrefin sem aðilar þurfa að fylgja:
- Fylling út á skjali: Öll reiti skulu fyllast út, þar með talin upplýsingar um nafn, kennitölu, heimili, og annað sem skráð er.
- Útlistun reikninga: Viðkomandi reikningar sem sjálfsveitandi eða verktaki hefur greitt VSK á skulu vera skráð.
- Skil á fylgiskjölum: Fylgiskjalum eins og afritum reikninga þarf að skila með beiðninni.
Í hvaða tilfellum á beiðnin við?
Beiðnin nær til tiltekna aðila sem framkvæma byggingarstarfsemi, hvort sem um er að ræða nýbyggingar, endurbætur eða almenn viðhald. Skilyrðin fyrir að beiðnin sé gild eru:
- Verkefnið verður að tengjast íbúðarhúsnæði.
- VSK sem beðið er um endurgreiðslu fyrir verður að hafa verið greiddur í samræmi við lög.
- Beiðnin verður að berast innan tilskilinna tímamarka.
Staðsetning og skilyrði fyrir skjalafluttning
Beiðnin um endurgreiðslu getur verið skilað á þremur aðferðum:
- Rafrænt: Um leið og umsækjandi hefur aðgang að skráningartölu (kennitala) getur hann fyllt út beiðnina á heimasíðu island.is.
- Bréflega: Beiðnin getur einnig verið send í pósti á skrifstofu Skattsins, að Laugavegi 166, 105 Reykjavík.
- Persónulega: Umsækjandi getur komið á skrifstofu Skattsins og skilað beiðninni þar.
Tímabil fyrir skila beiðninnar
Beiðni um endurgreiðslu er hægt að senda í ákveðnum tímabilum, oft tengt fjárhagsári. Fyrir fyrstu mánuði ársins, þ.e. janúar og febrúar, er frestur að skila henni til 15. mars. Ef beiðnin berst eftir þennan frest, verður hún að bíða eftir næsta tímabili. Mikilvægt er að fylgjast með tímamörkum þar sem réttur til endurgreiðslu fellur niður ef beiðnin berst Skattinum eftir sex ár.
Skyldur og réttindi byggingaraðila
Þeir sem leggja fram Beiðnina um endurgreiðslu virðisaukaskatts eru að mestu leyti byggingaraðilar, og þeir þurfa að vera meðvitaðir um skyldur sínar og réttindi. Það felur í sér:
- Réttur til að fá endurgreiðslu á greiddum VSK.
- Skyldan til að leggja fram allar nauðsynlegar upplýsingar og þekkja skilyrði.
- Að vera fær um að staðfesta að öll skilyrði fyrir endurgreiðslu séu uppfyllt, þar á meðal að skila reikningum og mikilvægu fylgiskjölum.
Skýringar á reitum í beiðninni
Þegar umsækjendur fylla út skjalið, eru nokkrir mikilvægir reitir sem þarf að hafa í huga:
- Heimili og kennitala: Þessar upplýsingar eru nauðsynlegar til að auðkenna umsækjanda.
- Reikningar og greiðslur: Skilgreina þarf heildargreiðslur til verktaka og laun við starfsfólk.
- Heildargreiðsla: Þetta á að vera fjárhæð sem á að endurgreiða eftir VSK.
Mikilvægt er að allir reitir séu fylltir, þar sem skortur á upplýsingum getur leitt til þess að beiðni verði hafnað á grundvelli formgalla.
Framkvæmd og skilyrði fyrir samþykki
Við úrvinnslu beiðninnar verður Skatturinn að staðfesta að allar upplýsingar séu réttar. Umsóknin verður samþykkt eða hafnað, oftast í samræmi við framkvæmdareglur ríkisskattstjóra. Ef beiðnin er samþykkt, mun endurgreiðslan verða greidd út á bankareikning umsækjanda, og upplýsingar verða sendar í gegnum rafrænar leiðir, þannig að umsækjandi fái staðfestingu.
Dæmi um fylgiskjöl sem þarf að leggja fram
Í samræmi við beinar leiðbeiningar Skattsins er nauðsynlegt að skila eftirfarandi fylgiskjölum:
| Fylgiskjal | Skýringar |
|---|---|
| Reikningar | Afrit af öllum reikningum sem tengjast byggingarstarfseminni. |
| Vinnuskýrslur | Skýrsla um launagjöld og vinnustundaskýrslur. |
| Önnur fylgiskjöl | Önnur skjöl sem nauðsynleg eru til að staðfesta fyrirliggjandi gögn. |
Fyrirvarar eru við að ekki sé eðlilegt að senda frumrit reikninga, því afrit duga til að staðfesta endurgreiðslubeiðnina.
Það sem gerist eftir skila beiðninni
Þegar beiðnin er send inn, fer hún í gegnum ferli hjá Skattinum. Ef allt er í lagi, fer endurgreiðslan fram, en ef frekari upplýsingar eru nauðsynlegar, mun Skatturinn hafa samband við umsækjanda. Umsagnir verða veittar innan sanngjarnan frest, oftast innan nokkurra vikna. Þeir sem óska eftir frekari skýringum geta leitað til Skattsins.
Skilyrði fyrir endurgreiðslu virðisaukaskatts
Til að fá endurgreiðslu virðisaukaskatts (vsk) vegna vinnu á byggingarstað við nýbyggingu, endurbætur eða viðhald á íbúðarhúsnæði, þurfa byggingaraðilar að uppfylla ákveðin skilyrði. Þau skilyrði eru skýrð í lögum um virðisaukaskatt, sérstaklega í sambandi við hvernig vinna og þjónusta er veitt. Það er nauðsynlegt að tryggja að öll verk séu í samræmi við lög um byggingarreglur og að nauðsynleg leyfi séu til staðar. Að auki þarf að staðfesta að framkvæmdin skuli vera tengd beint við íbúðarhúsnæði, þar sem engin endurgreiðsla er veitt fyrir starfsemi sem tengist atvinnustarfsemi eða öðrum gerðum bygginga.
Þá eru framkvæmdir sem eru háðar vsk endurgreiðslu bundnar við ákveðna tegund verkfræðiarfleiðingar, sem krafist er ráðgjafar frá þekkingarstofnunum. Það getur einnig verið að tekið sé tillit til þess hvort framkvæmdir hafi farið fram á hraðari eða hægari tímum á árinu, þar sem sérstakar reglur gilda um endurgreiðslu í sérstökum tilvikum eins og í tilfellum sem tengjast náttúruhamförum eða öðrum ófyrirséðum atburðum.
Ferli beiðni um endurgreiðslu
Ferlið við að sækja um endurgreiðslu virðisaukaskatts er að sjálfsögðu rafrænt og fer fram á vefsíðu Skattsins. Fyrst þarf byggingaraðili að skrá sig inn með eID eða IceKey til að auðvelda ferlið. Beiðnin sjálf er sérstakt rafrænt eyðublað þar sem nánar er greint frá framkvæmdum og kostnaði. Til þess að umsóknin sé samþykkt þarf að fylgja með allar aðferðir og skýringar um það hvernig virðisaukaskatturinn hefur verið greiddur, ásamt því að skila nauðsynlegum fylgigögnum eins og reikningum og samningum.
Við skráningu umsóknarinnar er mikilvægt að huga að tímabilinu sem framkvæmdin var að gerast, þar sem endurgreiðslan er eingöngu veitt fyrir tímabilin sem eru innan sama árs. Ef framkvæmdin er ólögleg eða ekki skráð í samræmi við reglur þá verður umsóknin hafnað. Þetta er mikilvægt að hafa í huga þar sem það eru strangar kröfur um skráningu á framkvæmdum.
Áhrif endurgreiðslna á byggingamarkaðinn
Endurgreiðslur á virðisaukaskatti hafa gríðarleg áhrif á byggingamarkaðinn á Íslandi. Þær stuðla að því að gera íbúðarhúsnæði aðgengilegra fyrir almenning, þar sem byggingaraðilar geta boðið lægri verð. Þetta hefur einnig í för með sér að fleiri verkefni eru framkvæmd, sem eykur atvinnu í byggingariðnaðinum og leitar að nýjum leiðum til að bæta orkunýtingu og umhverfismál. Hvernig skilyrðin eru sett upp og hverja stefnur Skattsins um endurgreiðslur skiptir einnig sköpum varðandi hve áhugavert það er að fjárfesta í nýbyggingum.
Auk þess hefur þetta áhrif á nýsköpun innan byggingariðnaðarins, þar sem fyrirtæki byrja að þróa nýjar aðferðir og efni sem uppfylla kröfur um umhverfisvænar byggingar. Í þessu samhengi getur endurgreiðslan verið hvati fyrir fyrirtæki til að fjárfesta í grænum lausnum og dregið úr kolefnisspori byggingaverkefna.
